Wachtrij centraal
In de zaak van coöperatie Endona tegen netbeheerder Enexis stelt ACM dat netbeheerders bij voorbaat een aanzienlijk deel van de aansluitkosten in rekening mogen brengen. Daarmee lopen energiecoöperaties en ontwikkelaars groot financieel risico. “Met deze uitspraak accepteert de ACM dat coöperaties miljoenen moeten investeren, zonder dat er zekerheid is of ze ooit daadwerkelijk kunnen leveren aan het stroomnet. De gemiddelde aanbetaling per netaansluiting schatten wij op €100.000. En volgens de LEM 2024* staan er bijna 200 coöperatieve projecten in de pijplijn. Dit is maatschappelijk onhoudbaar en druist in tegen de bedoeling van de wet,” zegt Siward Zomer voorzitter bij Energie Samen. Hij vult aan: “Wij willen niet dat de energietransitie stagneert, maar dit is wel het geval als het onduidelijk blijft voor energiecoöperaties hoe netbeheerders met de aanbetalingen om mogen gaan. ”

Juridische duiding
Michel Chatelin, energierecht advocaat, Osborne Clarke: “Een aanbetaling is alleen redelijk als deze uitsluitend dient ter dekking van daadwerkelijke reservering- of administratiekosten. Het mag geen rentevrije voorfinanciering van netbeheerders worden. Daar lijkt het nu wel op.”

Vervolgstappen
Energie Samen onderzoekt nu met Endona de mogelijkheden om in beroep te gaan tegen de uitspraak van de ACM. Daarnaast werkt het samen met de netbeheerders aan het implementeren van een eerdere uitspraak die netbeheerder Stedin dwingt alsnog netcapaciteit te gunnen aan energiecoöperatie BijZONderBaarn. Siward Zomer: “Leden van Energie Samen die op de wachtrij staan voor transportcapaciteit voelen zich niet serieus genomen. Dure aanbetalingen om een plekje op een wachtrij te verwerven zonder enig perspectief zijn niet verantwoord. Het lijkt alsof netbeheerders aanvragen voor transport onterecht weigeren terwijl het elektriciteitsnet nog lang niet vol is. Dit alles zet de rem op de energietransitie voor ons allemaal. Provincies en gemeenten lopen ook vast en missen zo de lokale uitvoeringskracht van energiecoöperaties om de gewenste 50% lokaal eigendom uit het Klimaatakkoord te realiseren.”

Oproep aan politiek en toezichthouder
Energie Samen roept ACM en politiek Den Haag op om het wachtrijbeleid fundamenteel te herzien. “De energietransitie kan niet wachten op juridische procedures en papieren wachtrijen. Burgers en coöperaties moeten kunnen rekenen op een duidelijk en rechtvaardig systeem. Wij blijven ondertussen nauw samenwerken met de netbeheerders om oplossingen te vinden voor dit probleem, de energietransitie te versnellen en Nederland van het congestieslot te krijgen. Ons doel is echter wel om op korte termijn echte vooruitgang te zien.”

• Lees hier het geschilbesluit van ACM: Geschilbesluit Endona – Enexis over aanbetaling
• * LEM: https://www.hier.nu/lokale-energie-monitor-2024

Voor journalisten:

Heeft u vragen naar aanleiding van dit persbericht of interesse in een interview met Energie Samen? Dan kunt u contact opnemen met Casper van Diemen via 020-4071052, info@continews.nl of www.continews.nl/contact.

Over Energie Samen
Energie Samen is de landelijke koepel van energiegemeenschappen in Nederland. De organisatie ondersteunt lokale duurzame energie-initiatieven door middel van belangenbehartiging, kennisdeling en praktische diensten. Energie Samen pleit voor lokale duurzame energie en bevordert burgerbetrokkenheid in de energietransitie. Zo’n 700 energiecoöperaties in het hele land, ondersteund door Energie Samen, stellen buurten, dorpen en steden in staat om gezamenlijk een bijdrage te leveren en eigenaar te zijn van hun eigen (duurzame) energie- en warmtevoorziening. www.energiesamen.nu

Over lokale energiecoöperaties  
Lokale energiecoöperaties zijn overal: In 95% van de gemeenten in Nederland zijn één of meerdere lokale initiatieven aan de slag. 98% van de bevolking heeft een energiecoöperatie in zijn of haar buurt en kan daarvan lid worden. Waar zijn de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt? Ga naar https://energiesamen.nu/energiecooperaties

Lees ook:

• 21 mei 2025: ACM: netbeheerders weigeren te snel transport
• 21 oktober 2024: Hier en daar extra ruimte op het net

Voor energiecoöperaties: 
Loopt jullie project tegen soortgelijke problemen aan en hebben jullie kennis en ondersteuning van Energie Samen hierbij nodig? Laat dit weten door te mailen naar daan.verweij@energiesamen.nu