Pers

Coöperaties lopen zich warm voor energietransitie

Persbericht, 19 juli 2018

REScoopNL, de coöperatie van energiecommunities, maakte de afgelopen maanden een forse groei door. REScoopNL is onderdeel van Energie Samen, de branchevereniging van duurzame energie-initiatieven van burgers en agrariërs. In omvang vertegenwoordigen Energie Samen/REScoopNL nu het overgrote deel van de Nederlandse energie-coöperaties. In aantallen aangesloten coöperaties bijna de helft. 

De groei is afkomstig van de aansluiting van maar liefst vier koepels voor energie-initiatieven, Ús Kooperaasje (Fryslân), de Groninger Energie Koepel (GrEK), de Drentse Koepel Energie-initiatieven (Drentse KEI), en Zon op Nederland (een koepelcoöperatie voor lokale zonnestroomprojecten).

Felix Olthuis, voorzitter van Energie Samen en REScoopNL: “Vooral met de aansluiting van Zon op Nederland sluiten zich relatief veel kleinere coöperaties bij ons aan. In opgesteld vermogen is de groei dan niet zo groot. Maar wel belangrijk; bijna alle coöperaties zijn klein begonnen. We hopen dat grote én kleine coöperaties door integratie binnen REScoopNL forse groeiambities kunnen verwezenlijken. Wij helpen daarbij, met projectbegeleiding en het vinden van geld voor projectontwikkeling.”

Consolidatie versterkt de rol van burgers in de energietransitie

De consolidatie en groeiambities van REScoopNL (en dus van Energie Samen), zijn nodig om burgers een stem te geven in de komende energietransitie. Volgens het vorige week gesloten Klimaatakkoord zal 50 procent van alle nieuwe duurzame energie opwek op land eigendom worden van de lokale omgeving. Met deze ambitie wordt een belangrijke kans gecreëerd voor burgerparticipatie.

Het Klimaatakkoord voorziet verder in een rol voor energiecoöperaties bij de uitwerking van ‘regionale energiestrategieën ‘. Ook hiervoor is consolidatie en samenwerking tussen energiecoöperaties wenselijk. Er zijn al verschillende regionale samenwerkingsvormen ontstaan, naast de al genoemde drie noordelijke koepels bijvoorbeeld in Zuid-Holland (REScoopNL/provincie), Utrecht (Natuur- en Milieufederatie Utrecht/provincie/REScoopNL), Limburg (REScoopNL) en Flevoland (REScoopNL).

Felix Olthuis: “Door samenwerking kunnen we een gelijkwaardige rol spelen te midden van overheidsorganisaties en marktpartijen, zoals afgesproken is in het Klimaatakkoord”.

In totaal zijn er in Nederland 389 collectieve energie-initiatieven (bron: HIER opgewekt). Daarvan is nu 45% aangesloten bij REScoopNL. De overige 55% bestaat voor het grootste deel uit zeer kleine, al gerealiseerde zonneprojecten, waarvan de coöperaties niet actief zijn.


Zie ook: alfabetisch overzicht op rescoop.nl

Klimaatakkoord: samen nieuwe duurzame energie opwekken

Persbericht, 10 juli 2018

In het voorstel op hoofdlijnen voor het nieuwe Klimaatakkoord is de ambitie uitgesproken dat 50 procent van alle nieuwe duurzame energie opwek op land eigendom wordt van de lokale omgeving. “Wij voorzien een grote versnelling van de ontwikkeling van nieuwe duurzame energieprojecten wanneer de omgeving daar eigenaar van kan worden,” aldus Siward Zomer, woordvoerder van Energie Samen, de branchevereniging van duurzame energie-initiatieven van burgers en agrariërs.

De zeggenschap en de opbrengsten van duurzame energieprojecten waarin bewoners, agrariërs, en lokale ondernemers zelf investeren en die ze zelf ontwikkelen zijn direct voor de lokale gemeenschap. Dit maakt hen een gelijkwaardige partner bij het ontwikkelen van duurzame energieprojecten. Zo kunnen we door een goede samenwerking tussen markt en omgeving de energietransitie versnellen.

Met deze ambitie wordt een belangrijke kans gecreëerd voor de lokale omgeving. Siward Zomer: “Deze kans moeten lokale partijen wel zelf oppakken en verzilveren. Het betekent niet dat de duurzame energieprojecten op een presenteerblaadje worden aangereikt. Het betekent samen ondernemen en risico nemen. We moeten echt aan de bak met z’n allen.” Ieder project is maatwerk. De eigendomsverhoudingen en rolverdeling zullen daarom niet bij alle projecten hetzelfde zijn.

Met de uitspraak dat de helft van nieuwe duurzame energieproductie van burgers kan worden, wordt heel letterlijk invulling gegeven aan één van de belangrijkste uitgangspunten van het nieuwe Klimaatakkoord, namelijk dat de transitie naar een CO2-vrij elektriciteitssysteem van iedereen is en dat iedereen mee kan doen.

Ook op het gebied van energiebesparing en aardgasvrije wijken gaan bewonersinitiatieven een belangrijke rol spelen. In de komende drie jaar gaan zij er samen met gemeenten en andere partijen voor zorgen dat in 500 wijken een concrete uitvoeringsagenda wordt gerealiseerd. Zij zorgen dat bewoners elkaar inspireren om tot woningverduurzaming te komen, en brengen de dialoog op gang over wonen zonder aardgas. Hiermee zijn zij een belangrijke partner om tot een gedragen oplossing per wijk te komen.

De lokale energiebeweging is straks vertegenwoordigd in de alle 33 regio’s waar regionale energiestrategieën worden uitgewerkt. Ook hiermee werken burgerinitiatieven eraan dat de doelstellingen voor lokale duurzame energie uit het Klimaatakkoord gerealiseerd gaan worden, inclusief 50% eigendom van de omgeving – en dat de energieprojecten zorgvuldig in de omgeving worden ingepast.

Van iedereen wordt gevraagd actief mee te werken aan de energietransitie. Energie Samen wil samen met haar achterban stevig aan de slag. We roepen iedereen op om lid te worden van een energiecoöperatie in de buurt en zelf aan de slag te gaan met een duurzaam energie-initiatief.

Lees verder:

Een nieuw transitiemodel, met woningbezitters aan het roer

30 maart 2018, NRC Live

Het huidige model dat wordt gedomineerd door overheid en markt is over de datum. Een nieuw model, met nieuwe spelregels is nodig om de energietransitie in de gebouwde omgeving te versnellen. “Collectieven van woningeigenaren moeten een veel steviger rol krijgen”, stellen Gerwin Verschuur en Siward Zomer van de branchevereniging van energiecoöperaties. Lees verder op NRC Live

‘Energiecoöperatie is open en democratisch en streeft niet naar uitsluiting van mensen’

4 augustus 2017, FD Opinie

We zijn in Nederland nog maar net begonnen met duurzame energie. Burgerinitiatieven zijn veelal niet ouder dan zes jaar. Hardwerkende vrijwilligers hebben in die tijd met veel moeite een coöperatieve duurzame energiesector uit de grond weten te trekken. De groei komt er nu eindelijk in. Vorig jaar zagen we een verdrievoudiging van productie van coöperatieve zonneprojecten.

De meeste burgerinitiatieven kiezen als ze groter worden voor de coöperatie als organisatievorm. Het is de rechtsvorm die hun principes het beste reflecteert. Dit zijn juist principes van inclusiviteit. Coöperaties zijn open en democratische organisaties. Een coöperatie heeft als eerste principe open en vrijwillig lidmaatschap. Met andere woorden: coöperaties staan open voor iedereen in de gemeenschap. Ze sluiten niemand uit. Het doel van de meeste duurzame energiecoöperaties is om een bedrijf van, voor en door de gemeenschap te worden. Lees verder op FD.nl

‘Energiecoöperaties zijn nu écht nodig’

9 juni 2017, Ruimtevolk

De windtransitie van 2013 is heel technologisch en financieel aangevlogen. Een lineair proces van grondaankoop naar vergunning. Daaromheen ontstaat geroezemoes van tegenstanders. Een projectontwikkelaar denkt vanuit vergunningen, procedures en financiën. Ze doen ongetwijfeld pogingen om omwonenden te betrekken, maar vaak pas als de grondpositie redelijk veilig is. Het informeren begint pas halverwege het proces. Dan worden mensen boos omdat ze overvallen worden. Als je alleen maar focust op de plek en je organiseert je belangenveld niet, dan kom je geen stap verder. [..] Als je echt zeggenschap wilt hebben, moet je mee-ontwikkelen. [..] Met simpele kaders breng je een heel andere dynamiek in de projectontwikkeling. Alle partijen moeten er samen uitkomen en zo kom je tot het meest optimale plan voor een gebied. Een door de meerderheid gedragen plan. Lees verder op Ruimtevolk.nl

Grootste Nederlandse windpark op land komt in gemeenschappelijk bezit

22 april 2017, Sargasso

Grofweg 200 lokale burgers uit Zeewolde, veel van hen boeren, en eigenaren van de oude windturbines, realiseerden zich een decennium geleden dat ze een plan moesten gaan maken voor het eind van hun huidige windturbines. [..]

Het resultaat was een vijf jaar lange discussie waarin burgers vragen moesten beantwoorden zoals: ‘Hoeveel geld zou een landeigenaar moeten ontvangen als er een kabel over zijn eigendom loopt?’ en ‘Hoeveel krijg je als een windmolen op je land staat en hoeveel krijgen de buren?’ Normaal gesproken wordt over dit soort voorwaarden onderhandeld met de projectontwikkelaar. Nu werden deze voorwaarden vastgesteld door een democratisch georganiseerde windorganisatie, opgezet door burgers zelf. De overheid wilde slechts doorgaan met het verlenen van de vergunning als het publiek de uitkomsten van dit proces accepteerde – niet na één of ander referendum of een verkiezing gebaseerd op loze beloftes, maar na geïnformeerde en langdurige onderhandelingen tussen burgers. “Het was niet makkelijk” zo vat Zomer de ervaring van dit proces samen. Lees verder op Sargasso.nl