Lokaal eigendom is meer dan een beleidsambitie
Zie het als de motor van een eerlijke energietransitie. Het is een manier om inwoners niet alleen mee te laten doen, maar ook mee te laten beslissen en profiteren.
Wat betekent lokaal eigendom voor
gemeenten en provincies?
Het is een manier om inwoners niet alleen te laten meedoen, maar ook mee te laten beslissen en mee te laten profiteren. Door bewoners mede-eigenaar te maken van energieprojecten, ontstaat draagvlak en vertrouwen. De energietransitie wordt dan niet iets wat ‘van bovenaf’ wordt opgelegd, maar iets wat lokaal wordt gedragen. Dat verlaagt weerstand, versnelt procedures en zorgt voor een duurzamer eindresultaat.
Draagvlak en acceptatie
Bewoners voelen zich mede-eigenaar, waardoor projecten minder weerstand oproepen.
Versterking lokale economie
Opbrengsten vloeien terug naar de gemeenschap in plaats van weg naar externe investeerders.
Maatschappelijke meerwaarde
Coöperaties investeren opbrengsten vaak in lokale voorzieningen, leefbaarheid of sociale projecten.
Regierol in de energietransitie
Gemeenten en provincies kunnen sturen op een eerlijke verdeling van lusten en lasten.
Vertrouwen en transparantie
Door samen te werken met lokale coöperaties ontstaat meer openheid en wederzijds vertrouwen.
Concreet invulling van beleid
Sluit aan bij het Klimaatakkoord (minimaal 50% lokaal eigendom bij nieuwe grootschalige projecten).
Als gemeente of provincie speel je een sleutelrol.
Je bepaalt niet alleen het beleid, maar ook de spelregels.
Hoe kunnen inwoners meedoen én meeprofiteren.
De rol van overheden in coöperatieve projecten
Als overheid kun je het verschil maken. Jij bepaalt de spelregels, geeft richting aan het beleid en kunt de randvoorwaarden scheppen voor succesvolle samenwerking. Maar die rol roept ook vragen op:
- Hoe borg je lokaal eigendom in je vergunningen?
- Hoe voorkom je dat participatie slechts een vinkje wordt?
- Hoe werk je constructief samen met coöperaties, zonder zelf het hele project te hoeven dragen?
Energie Samen ondersteunt je bij het helder krijgen van jouw rol in het geheel. In sommige gevallen betekent dat: actief partnerschap. In andere situaties is faciliteren juist de sleutel. Denk aan het beschikbaar stellen van grond, het organiseren van participatie of het opnemen van duidelijke eisen in tenders. Belangrijk is dat je je positie strategisch kiest en helder communiceert.
Opgroeiruimte
Wij helpen je bij het vinden van die balans én bij het opzetten van processen waarin samenwerking vanzelfsprekend wordt. De Training Opgroeiruimte is een begeleid traject waarin gemeenten en energie-initiatieven de tijd en ruimte krijgen om hun samenwerking zorgvuldig vorm te geven én verder te ontwikkelen. Het biedt structuur, praktische handvatten en begeleiding om stap voor stap toe te groeien naar een gelijkwaardig en duurzaam partnerschap, vastgelegd in een overeenkomst of convenant.
- Lees hier meer over de Training Opgroeiruimte.
- Lees hier over de ervaring van Metropoolregio Eindhoven (MRE) met de Training Opgroeiruimte.
Advies
Heb je inhoudelijke vragen overs specifieke onderwerpen? In het coöperatieve ecosysteem zijn verschillende lokale en regionale experts die op weg kunnen helpen. Vanuit Energie Samen helpen we je graag met het vinden van de juiste expert.
- Lokaal eigendom bij wind of zon: Merel Oldenburg (merel.oldenburg@energiesamen.nu)
- Lokaal eigendom bij warmteinitiatieven: Ilonka Marselis (ilonka.marselis@energiesamen.nu)
- Lokaal energie delen binnen energiegemeenschappen: Tom Evers (tom.evers@energiesamen.nu)
Lees het whitepaper
Meer weten? Wij schreven een whitepaper over het waarom van lokaal eigendom.
