Voor Energie Samen en de coöperatieve beweging is dit een belangrijke erkenning. De brief bevestigt wat wij al jaren uitdragen: decentrale oplossingen, waarbij opwek, opslag en verbruik lokaal samenkomen, zijn niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van het energiesysteem.

Wat kondigt het kabinet aan?

TNO berekende dat decentrale ontwikkelingen tot 24,5 miljard euro kunnen besparen op netinvesteringen. Een groot deel van die besparing komt precies van wat energiegemeenschappen al doen: lokale opwek combineren met slimme opslag en afgestemde vraag. Het kabinet wil dit potentieel nu echt verzilveren.

De belangrijkste acties uit de brief

• Onderzoek naar succesfactoren en belemmeringen voor 50% lokaal eigendom bij hernieuwbare energieprojecten (resultaten voor zomer 2026).
• De evaluatie van de SCE-regeling wordt gebruikt om het instrumentarium voor lokale opwek te verbeteren.
• Energie Samen en NP RES werken samen aan een handreiking voor lokaal eigendom bij Opwek Energie Rijksvastgoed (OER).
• Nieuw Nationaal Programma (NP i.o.) bundelt krachten van NP RES, NPLW en SP IPE om medeoverheden te ondersteunen.
• 800 miljoen euro per jaar aan uitvoeringsmiddelen voor provincies en gemeenten voor de periode 2031 – 2040.
• Gebiedsgerichte aanpak via energiebeelden in vier provinciale pilots: integraal kijken naar vraag en aanbod.

Lokaal eigendom: ministerie wil het streefdoel van 50% halen

Het streefdoel van 50% lokaal eigendom uit het Klimaatakkoord staat al jaren op papier. Om lokaal eigendom bij wind- en zonprojecten te stimuleren, is het ministerie een onderzoek gestart om de succesfactoren en belemmeringen in kaart te brengen. Samen met NP RES werkt Energie Samen al aan een handreiking die coöperaties helpt bij het verwerven van een plek in OER-projecten op rijksgronden. De onderzoeksresultaten over de belemmeringen voor lokaal eigendom worden voor de zomer van 2026 verwacht.

De SCE-regeling: kans op verbetering

De Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) is recentelijk geëvalueerd. Het kabinet gebruikt die evaluatie nu als input voor een bredere inventarisatie van welk instrumentarium moet worden aangepast of toegevoegd om de doorgroei van lokale opwek mogelijk te maken. Voor ons is dit het moment om onze ervaringen uit de praktijk in te brengen. We volgen dit traject actief en dragen de knelpunten van onze leden in.

Ries Verhoeven, Manager Belangenbehartiging Energie Samen:

“We zijn blij met de erkenning voor de rol van energiegemeenschappen. De volgende stap is structurele investering om de potentie ook werkelijkheid te laten worden. In het Verenigd Koninkrijk maakt de regering met het Local Power Plan tot een miljard pond beschikbaar voor gemeenschapseigendom van energieprojecten. Een vergelijkbare inzet in Nederland draagt bij aan een duurzamere energiemix, lagere energierekeningen en een weerbaarder energiesysteem.”

Lees hier meer over het Local Power Plan.

Lees hier de Kamerbrief ‘Versterking van decentrale ontwikkelingen in het energiesysteem’.