Waar gaat dit over?
Gemeenten hebben de taak om wijken van het aardgas af te helpen. Daarvoor mogen ze straks hele buurten aanwijzen die overstappen op een duurzaam alternatief, zoals een warmtenet, en waar de levering van aardgas dan gestopt wordt. Dat mag alleen als de overstap betaalbaar is voor de bewoners.
Maar hoe reken je uit of iets betaalbaar is? Daarvoor komen rekenregels. Die rekenregels staan in de Rgiw: de Regeling gemeentelijke instrumenten warmtetransitie. Deze regeling ligt nu open voor internetconsultatie. Iedereen mocht hierop reageren, en dat hebben wij gedaan.
Waarom is dit belangrijk voor warmtegemeenschappen?
Onze leden werken steeds vaker samen een warmtenet of andere duurzame warmteoplossing in hun eigen buurt of dorp. Dit heet een warmtegemeenschap, dat is een specifieke vorm van een energiegemeenschap.
Wanneer je met jouw buren een plan hebt en ook wil dat toelevering van aardgas naar je wijk of dorp stopt, dan heb je besluitvorming van de gemeente. Hoe de betaalbaarheid van jullie plan dan wordt berekend, maakt echt verschil of het project door kan gaan. Rekent de gemeente verkeerd? Dan kan de toelevering van aardgas niet gestopt worden.
Wat hebben wij gereageerd namens onze leden?
In de expertgroep warmte heeft Energie Samen opgehaald hoe onze leden naar de voorgestelde regeling kijken. We zie een paar dingen die beter kunnen. Een paar voorbeelden:
- Ruimte voor lokaal maatwerk
Elk project is anders, en zeker coöperatieve projecten werken vaak met andere financiële uitgangspunten dan publieke of commerciële projecten. Wij vinden het daarom belangrijk dat gemeenten de landelijke rekenregels lokaal een beetje mogen aanpassen om hierop aan te sluiten, mits dat op een navolgbare manier gebeurt. - Aandacht voor kwetsbare bewoners
Sommige van onze leden werken met een solidariteitstarief: bewoners die het minder breed hebben, betalen minder. Dat kan in de huidige rekenregels nog niet worden meegenomen. Dat vinden we een rode vlag, want daarmee kan een oplossing niet-betaalbaar lijken, terwijl hij dat wel is. - Eerlijke rekenregels voor warmtenetten met koeling
Steeds meer warmtenetten leveren straks ook koeling, niet alleen warmte. De huidige rekenregels vergelijken alleen met aardgas, en aardgas levert geen koeling. Daardoor wordt de vergelijking scheef. - Referentie van aardgas en realistische aardgasprijzen
De regeling berekent betaalbaarheid in vergelijking met aardgas, terwijl in het Klimaatakkoord van 2019 is besloten dat wij aardgas gaan uitfaseren. Dit is dus eigenlijk geen alternatief. Wij vragen dan ook om een ander referentiescenario. Ook gaat de regeling ervan uit dat aardgas op de langere termijn relatief betaalbaar blijft. Wij denken dat dit door de stijgende CO2-prijzen en geopolitieke ontwikkelingen niet klopt, en dat dit de vergelijking vertekent.
Hoe nu verder?
We hebben onze reactie ingediend bij het ministerie, op basis van de gesprekken met onze leden. We blijven het gesprek met het ministerie voeren, zodat de regeling straks goed aansluit bij hoe warmtegemeenschappen in de praktijk werken.
