Professioneel vanaf dag één
Waar veel burgerinitiatieven klein en vrijwillig beginnen, koos deA vanaf de oprichting in 2011 bewust voor een andere koers. “We zijn direct begonnen met een professionele aanpak,” vertelt Floriske. “Een directeur, een communicatiespecialist – allemaal op zzp-basis, want het budget was beperkt. Maar wel met het idee: het bestuur doet niet alles zelf, we bouwen aan een organisatie.”

Die professionele start ging gepaard met duidelijke ambities en een veelzijdige aanpak. deA zette vanaf het begin breed in: op energieopwek, energiebesparing én bewustwording. Niet alleen woningeigenaren, maar ook huurders, scholen en kinderen werden actief betrokken. De eerste opwekprojecten legden de basis: er ontstond contact met bewoners, samenwerking met de gemeente en ruimte voor verdere groei. “We wilden vanaf het begin iets betekenen voor verschillende groepen,” zegt Floriske. “Huurders, huiseigenaren, scholen – iedereen moest kunnen meedoen.”

Vraaggestuurd en vanuit de praktijk
“Wij zijn echt een club van doeners,” zegt Floriske. “We wachten niet tot iets perfect is. We starten klein, leren, verbeteren en bouwen voort.” Nieuwe activiteiten ontstaan als antwoord op wat wij horen en signaleren bij bewoners. Denk aan de offerteservice, infraroodwandelingen, tochtchecks en persoonlijke begeleiding door energiecoaches.

De werkwijze van deA is praktisch en mensgericht. Floriske: “Als we merken dat we bewoners ergens mee verder kunnen helpen en er is nog geen aanbod, dan ontwikkelen wij het zelf.” Daarbij kiest de coöperatie bewust voor een stapsgewijze benadering. Waar het gemeentelijk beleid lange tijd mikte op complete verduurzaming in één keer, zag deA in de praktijk dat dit veel bewoners juist afschrikt. “Dan komt er een aannemer met isolatie, ventilatie, een warmtepomp én zonnepanelen, en dan haken mensen af,” vertelt Floriske. Voor deze mensen is de oplossing: beginnen bij wat vandaag al kan. Kleine, haalbare stappen die aansluiten op iemands situatie en tempo. Door te laten zien hoe anderen dat doen, wordt het nog herkenbaarder. “Dat helpt echt. Als je het behapbaar maakt, doen mensen mee.”

Vrijwillig en professioneel hand in hand
Bijzonder aan deA is de intensieve samenwerking tussen vrijwilligers en professionals. “Sommige vrijwilligers werken hier drie dagen per week, onbetaald. Dat zegt iets over hoe zinvol het voelt,” vertelt Floriske. “En hoeveel plezier het geeft – ook al is het lang niet altijd makkelijk.” Iedereen denkt mee, neemt initiatief en leert van elkaar. Er is ruimte voor specialisatie: van warmtepompen tot het begeleiden van mensen in energiearmoede.”

Die menselijkheid is voelbaar. Een energiecoach vertelde over een Syrische man, bang om over de schimmel in zijn huis te klagen, uit angst voor uitzetting. Tijdens hun gesprek kon hij eindelijk zijn verhaal doen. Toen hij haar bedankte, gaf hij haar een kus op het voorhoofd. ‘Zó dankbaar,’ zegt Floriske. “Dat zijn de momenten die je bijblijven.”

Lokale verankering, organische groei
deA groeit, stap voor stap, vanuit de praktijk. “We bouwen voort op wat er is, werken samen met andere lokale initiatieven en kiezen bewust waar we wel en niet op inzetten.” Energiecoaches uit de wijk zorgen voor herkenbaarheid en vertrouwen. Inmiddels zijn we al bij meer dan 10.000 adressen over de vloer zijn geweest. Via bijeenkomsten en themasessies blijft de coöperatie in gesprek met bewoners, leden en partners zoals woningcorporaties. Het is intensief, maar die lokale worteling werpt zijn vruchten af. “We zijn voor veel Apeldoorners een bekend gezicht geworden. Iemand die er is, ook de volgende keer. Dat geeft vertrouwen.”

Van losse projecten naar partnerschap
Niet alles ging vanzelf. “We verloren een aanbesteding voor een wijkproject waar we juist alles op hadden ingezet. Dat was wel even slikken.” Maar die teleurstelling leidde tot iets groters: open gesprekken met de gemeente over structurele samenwerking. Floriske: “We zijn nu voorkeurspartner voor de komende tien jaar. Dat betekent: rust, continuïteit én echte samenwerking. Niet alleen projecten uitvoeren, maar samen programmeren en evalueren.”

Meer impact met minder middelen
Financieel blijft het puzzelen. “Voor opwek en offerteservices hebben we een verdienmodel, maar energiebesparing vraagt structureel om publieke financiering. Daar zit geen verdienmodel op – wel veel maatschappelijke waarde. Wij proberen met beperkt budget altijd maximale impact te maken.”

De energiegemeenschap als toekomstbeeld
En de blik op morgen? Die is helder. “We willen energie breder trekken. Niet alleen zon, maar ook opslag, warmte, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Bewoners willen geen versnippering, maar samenhang: duidelijke oplossingen voor huis en buurt, én verbinding met elkaar. Dáár zetten wij op in.”

“We zijn voor veel Apeldoorners een bekend
gezicht geworden. Iemand die er is, ook de
volgende keer. Dat geeft vertrouwen.”

En bovenal draait het om de menselijke maat. “Energie is geen luxeproduct. Het is een basisvoorziening. Net als het ziekenfonds vroeger. Het moet betaalbaar, eerlijk en lokaal georganiseerd worden. Dát is onze missie. We willen dat de energiegemeenschap iets wordt waar mensen zich echt mee verbonden voelen.”

Regionaal voorbeeld
deA is inmiddels ook buiten Apeldoorn actief. Andere coöperaties kloppen aan voor hulp bij hun website, communicatie, projectopzet of energiearmoede-aanpak. “We delen actief kennis om collega-coöperaties te versterken. Dat is de kracht van coöperatief werken: samen leren, samen doen.”

Iedereen kan meedoen
Wat ooit begon als een klein initiatief, is uitgegroeid tot een veelzijdige organisatie met impact. “Onze organisatie is als een fonkelend diamantje,” zegt Floriske. “Zoveel facetten, soms moeilijk in één zin te vatten – maar als je goed kijkt, zie je hoe prachtig het geheel werkt. Het werkt als mensen sámen iets opbouwen. Voor hun woonplaats, voor hun buurt. Voor elkaar.”

Die veelzijdigheid is tegelijk de kracht: van zonneprojecten tot gesprekken aan de keukentafel, van technische expertise tot sociale steun. “Of het nu gaat om een dak vol zonnepanelen of een bewoner die zich eindelijk gehoord voelt. Uiteindelijk draait het om één helder doel: een energietransitie die dichtbij mensen staat, eerlijk is en ruimte biedt voor ieders bijdrage.”

Brochure “De energie van lokaal”
Dit artikel maakt onderdeel uit van de brochure De energie van lokaal, waarin Energie Samen inspirerende praktijkvoorbeelden bundelt van lokale energiecoöperaties die werken aan energiebesparing, energiearmoede aanpakken en toegankelijke energiehuizen in de wijk. In de volledige brochure lees je meer verhalen, inzichten en coöperatieve aanpakken uit het hele land.