Wij zijn de landelijke organisatie van en voor energiegemeenschappen. We vertegenwoordigen, ondersteunen en versterken meer dan 450 energiegemeenschappen door het hele land.
Een energiegemeenschap is een lokaal samenwerkingsverband van bewoners, bedrijven en/of organisaties die samen duurzame energie opwekken, gebruiken, opslaan of delen. De leden hebben democratische zeggenschap: iedereen heeft een gelijke stem, ongeacht hoeveel energie iemand opwekt of verbruikt.
Energiegemeenschappen zijn geen commerciële energiebedrijven. Het doel is niet winst maken, maar milieuvoordelen, lagere energiekosten en sociale meerwaarde creëren voor de leden én de lokale omgeving.
In de Nederlandse Energiewet (van kracht sinds 2026) is de energiegemeenschap officieel gedefinieerd als: juridische entiteit die ten behoeve van haar leden, vennoten of aandeelhouders activiteiten op de energiemarkt verricht en als hoofddoel heeft het bieden van milieuvoordelen of economische of sociale voordelen aan haar leden, vennoten of aandeelhouders of aan de plaatselijke gebieden waar ze werkzaam is, en niet is gericht op het maken van winst.
Energiegemeenschappen zijn actief op meerdere terreinen tegelijk:
Samen een zonnepark of windturbine realiseren en de opbrengsten eerlijk verdelen onder de leden. Ook bewoners zonder geschikt dak kunnen zo profiteren van duurzame energie.
Via lokaal energiedelen kunnen leden de zelf opgewekte stroom direct uitwisselen binnen de gemeenschap. Sinds 2026 biedt de Energiewet hiervoor een wettelijk kader.
Meer dan de helft van de energiegemeenschappen helpt bewoners actief bij het verduurzamen van hun woning: met energiecoaches, collectieve inkoopacties voor isolatie, warmtepompen of subsidies.
Een groeiend aantal energiegemeenschappen ontwikkelt collectieve warmteoplossingen: van warmte-koude-opslag tot lokale warmtenetten voor een wijk of dorp.
Energiegemeenschappen kunnen batterijopslag, laadpalen en slimme sturing combineren om het elektriciteitsnet lokaal te ontlasten en daar een vergoeding voor te ontvangen.
* Deze video is afkomstig van regionale-energiestrategie.nl
In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt, maar er is een klein juridisch onderscheid. Een energiecoöperatie is een specifieke rechtsvorm (coöperatie U.A.) die al decennia bestaat in Nederland. Een energiegemeenschap is het bredere, wettelijke begrip dat sinds de nieuwe Energiewet van 2026 is verankerd.
Vrijwel alle energiecoöperaties in Nederland vallen onder de definitie van energiegemeenschap. Andersom niet. Een energiegemeenschap is niet per definitie een energiecoöperatie. Een energiegemeenschap kan ook een VvE, een stichting of een andere rechtsvorm hebben. In de praktijk is de coöperatieve vorm veruit het meest populair, vanwege de democratische structuur en de toegang tot specifieke subsidies zoals de SCE-regeling.
Als bewoner of ondernemer
Zoek een bestaande energiegemeenschap bij jou in de buurt via onze zoekmachine. In meer dan 9 op de 10 gemeenten is al een energiecoöperatie actief. Neem contact op en vraag hoe je lid kunt worden of kunt deelnemen aan een project.
Als gemeente of overheid
Gemeenten spelen een cruciale rol in het mogelijk maken van energiegemeenschappen: van vergunningverlening tot actieve samenwerking. Lees meer over hoe Energie Samen gemeenten ondersteunt via ons Opgroeiruimte-programma.
Een nieuwe energiegemeenschap starten
Heb je plannen en zijn er in jouw buurt nog geen initiatieven? Dan kun je zelf een energiegemeenschap oprichten. Energie Samen helpt je op weg met:
Een energiecoöperatie is de meest gebruikte rechtsvorm voor een energiegemeenschap in Nederland. Een energiegemeenschap is het bredere, wettelijke begrip. In de praktijk zijn de meeste energiegemeenschappen georganiseerd als coöperatie.
Ja. Juist dat is een van de voordelen van een energiegemeenschap: via collectieve projecten, postcoderoos (SCE-regeling) of lokaal energiedelen profiteer je van duurzame energie ook zonder eigen installatie.
Energiedelen betekent dat leden van een energiegemeenschap de zelf opgewekte stroom direct met elkaar uitwisselen via het lokale net. Sinds 2026 is dit wettelijk mogelijk in Nederland en biedt het financieel voordeel doordat nettarieven voor lokaal gedeelde energie deels worden vrijgesteld.
De Stimulering Coöperatieve Energieopwekking (SCE) is een subsidieregeling speciaal voor energiegemeenschappen en VvE’s. Deelnemers ontvangen een toeslag per opgewekte kilowattuur, waardoor leden een financieel voordeel behalen. Lees hier meer.
Via ledenbijdragen, de DeelnemersDesk (kapitaal ophalen bij leden), de fondsen van Energie Samen, of externe subsidies zoals de SCE. Energie Samen biedt ook een Realisatiefonds voor de bouw van energieprojecten.
Nee. Energie Samen is de landelijke koepelorganisatie die energiegemeenschappen vertegenwoordigt, ondersteunt en versterkt.
Heb je vragen of wil je ergens meer over weten? Gebruik onderstaande gegevens om contact op te nemen.
contact@energiesamen.nu
Australiëlaan 5, 3526 AB Utrecht
