Aankomend voorjaar wordt de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw) in de Tweede Kamer behandeld. De invulling van deze nieuwe Warmtewet en de financiële middelen die het ministerie beschikbaar gaat stellen voor de uitvoering ervan zullen veel invloed hebben op de ontwikkeling van coöperatieve en publieke warmtenetten.
Om de huidige stagnatie in de warmtetransitie te doorbreken, is een Warmte Alliantie gevormd van een breed scala aan partijen in de warmtetransitie, waaronder publieke partijen, koepelorganisaties, warmtebedrijven en warmtegemeenschappen. Het gezamenlijk opgestelde ‘Warmtebod’ dat hieruit is voortgekomen, is begin dit jaar namens de Warmte Alliantie door Kees Vendrik en Teun Bokhoven overhandigd aan de minister van Klimaat en Groene Groei, Sophie Hermans. Een belangrijk aspect van de Wcw is dat gemeenten meer regie krijgen over de warmtetransitie. Zij bepalen waar een collectieve warmtevoorziening komt en wie deze mag aanleggen en exploiteren. Daarnaast introduceert de wet een publiek meerderheidsbelang voor warmtebedrijven, wat betekent dat toekomstige warmtebedrijven voor meer dan 50% in handen van (lokale) overheden moeten zijn.
Wat staat er in het Warmtebod?
In het ‘Warmtebod’ wordt een realistisch perspectief geschetst voor de ontwikkeling van warmtenetten in Nederland in de periode tot 2035. Dit initiatief is belangrijk om de klimaatdoelen te realiseren en het vertrouwen van burgers in warmtenetten te herstellen. Belangrijke actielijnen binnen het ‘Warmtebod’ zijn:
- Betaalbaarheid op de lange termijn
Zeker stellen dat eindgebruikers financieel niet slechter af zijn dan met alternatieve warmteoplossingen; - Bundeling van subsidies
Beter afstemmen van subsidies voor bronnen, netwerken en woningverduurzaming om warmteprojecten te faciliteren - Standaardisatie van processen
Ontwikkelen van gestandaardiseerde procedures om kosten en risico’s te verlagen en doorlooptijden te verkorten - Gemeentelijke betrokkenheid
Stimuleren dat gemeenten warmtenetten opnemen in hun warmteprogramma’s en actief ondersteunen; - Bewonersinitiatieven
Bevorderen van de bereidheid en mogelijkheden voor bewonersinitiatieven om warmtenetten te ontwikkelen.
“Het Warmtebod bevat oplossingen voor de huidige problemen.”
Vertrouwen herstellen en de transitie versnellen
Energie Samen, Buurtwarmte en ruim veertig individuele coöperaties hebben het ‘Warmtebod’ ondertekend. Volgens Petra Lettink, directeur van Buurtwarmte, biedt dit een helder uitgangspunt om het vertrouwen in warmtenetten te herstellen en de warmtetransitie te versnellen. “Het ‘Warmtebod’ bevat oplossingen voor de huidige problemen en zet randvoorwaarden neer voor betaalbaarheid en continuïteit. Dit is essentieel om consumenten, bewonersinitiatieven en andere betrokken partijen duidelijkheid te geven en om op lokale schaal de stap naar collectieve duurzame warmte te zetten. We dragen dit initiatief vanuit Buurtwarmte dan ook een warm hart toe.”
Ook Ilonka Marselis, strategisch adviseur bij Energie Samen, benadrukt het belang van bewonersinitiatieven. “Onze leden werken keihard aan lokale warmteprojecten. Deze collectieve aanpak is vaak een goed alternatief voor aardgas. Maar we merken dat projecten stroef verlopen door onduidelijke wetgeving en onvoldoende financiële ondersteuning. Het ‘Warmtebod’ geeft aan hoe we deze knelpunten kunnen oplossen.”
Wat houdt de Wcw in?
De Wet collectieve warmte (Wcw) vervangt de huidige Warmtewet en richt zich op het faciliteren van de groei en verduurzaming van collectieve warmtesystemen in de gebouwde omgeving. Het doel van de Wcw is om de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten makkelijker te maken en zo de energietransitie te versnellen.
Vakblad Energie en Duurzaamheid
Het interview is te lezen in de nieuwste editie van Vakblad Energie en Duurzaamheid (2025 #1): Energiehubs en -gemeenschappen: “Het decentrale energiesysteem is de toekomst”. Het vakblad Energie en Duurzaamheid is hét vakblad over duurzame energie en verschijnt elk kwartaal. Wil jij het vakblad ook ontvangen? Meld je dan hier gratis aan.