Donut deals: sociale en duurzame koppelkansen in de energietransitie

Hoe koppel je isolatie aan armoedebestrijding? En lokale werkgelegenheid aan de warmtetransitie? In Gaasperdam, een wijk in Amsterdam-Zuidoost, werkt de Groene Hub op vernieuwende wijze aan deze thema’s. Door middel van de Donut Deals gaat de Groene Hub samen met bewoners op zoek naar oplossingen die de bewoners van de ontwikkelwijken verder helpen.

Kate Raworth ontwikkelde in 2012 de 'donut'; een nieuwe theorie waarin welvaart wordt gemeten als realisatie van sociaal fundament zonder daarbij ecologische plafonds de overschrijden. De donut economie is revolutionair omdat het op een simpele wijze de basisbehoeftes van de mens en de draagkracht van de aarde verbindt en integreert in een economisch model. Inmiddels is de donut economie wereldwijd een begrip en gebruikt de gemeente Amsterdam het model als basis voor hun circulaire strategie.

Anne Stijkel van de Groene Hub heeft op basis van het theoretische model een praktische vertaalslag gemaakt naar de 'donut deal'. Een strategie waarbij minimaal twee organisaties aan de slag gaan met drie sociale uitdagingen (binnenkant van de donut) en een ecologisch probleem (buitenkant van de donut) om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren. Bij de Groene Hub hebben werken ze inmiddels met vier donut deals:

  • De eerste donut deal heet 'Smart Window Dressing' waarbij  Stichting Cocratos en stichting Pracht en kracht een groep dames met een afstand  tot de arbeidsmarkt een bijdrage leveren aan energiebesparing (buitenkant) en tegelijkertijd sociaal isolement verbreken, onderwijs krijgen en een waardevolle bijdrage leveren aan de maatschappij als geheel (binnenkant).
  • De 'QuickFix brigade' heeft mannen met een uitkering kans op werk, technische competenties aan te leren en een netwerk op te bouwen door de mensen in de wijk te helpen met energiebesparing. Een interessante combinatie die gefaciliteerd wordt door de Groene Hub en de buurtwerkkamer/ROC.
  • De derde donut deal gaat over het verzamelen van GFE (Groente, Fruit en Etensresten). Het plan is dat dit gebruikt wordt voor het maken van potgrond of vergist wordt (in de toekomst in een eigen GroenGasvergister) waardoor er gewerkt wordt aan circulariteit en ontstaat er werkgelegenheid. De mensen die hier mee aan de slag gaan bouwen een netwerk op, vergaren een inkomen en krijgen onderwijs. De gemeente Amsterdam, Pantar en de Groene Hub zijn partners in deze donut deal. 
  • Tot slot zijn ze van plant het rattenprobleem op te lossen door een biovergister aan te schaffen waar mensen hun afval GFE afval in kwijt kunnen. Dit is naast een rattenplan ook een manier om aan energiebesparing te werken en werkgelegenheid, toegang tot energie en een schone leefomgeving te creëren. Voor deze donut deal werkt de Groene Hub samen met de gemeente en Empowerment Coöperatie Amsterdam. 

Op 14 juni 2021 organiseerden we een kennissessie met de groene Hub over de Donut Deal als concept. Kijk hieronder de opname terug en raak ook geïnspireerd door de Donut Deals die de deelnemers hebben bedacht. 

Meer informatie over de donut economie in Amsterdam vind je hier.